Tetra Tiyonatların Sentezi

Deneyin Adı: Tetra Tiyonatların Sentezi

Deneyin amacı: Uygun şartları sağlayarak,  Na₂S₂O₃.5H₂O ve iyot çözeltisi ile, alkol çözeltisi içerisinde,   Na₂S₄O₆.2H₂O sentezlemek.

Teorik Bilgi: Kükürt iyonu oksijen ile çok fazla miktarda bileşiğe sahiptir. Bu bileşikler arasında en çok karşılaştıklarımız, SO₃^2- ve SO₄^2- dir. Ayrıca bu bileşiklerin birkaç tanesinin ard arda bağlanması ile politiyonatlar oluşur, içerdikleri kükürt sayısına göre adlandırılırlar. Politiyonatların sadace tuzları kararlıdır.

Genellikle As₂O₃ katalizörlüğünde tiyosülfat çözeltisi ile kükürt dioksit tepkimesi ile elde edilir.

Deneyin Yapılışı: …… g I₂ yi bir beher içerisinde 10 ml etil alkolde çözdük. Çözelti koyu kırmızı bir renk aldı. Bunun üzerinde beherin altı ile ezip toz hale getirdiğimiz ……… g Na₂S₂O₃.5H₂O yavaşça ekledik. Cam baget yardımıyla iyice karıştırdık. Na₂S₂O₃.5H₂O ün çözünürlüğünü arttırabilmek için 1.7 ml su ekledik. Çözeltinin kırmızı rengi kaybolup bulanık bir renk oluşunca Bütün Na₂S₂O₃.5H₂O ün tepkimeye girebilmesi için biraz daha I₂ ekledik. Daha sonra beheri buz banyosuna koyduk ve oluşan kristalleri süzüp elde ettik.

Veriler ve Hesaplamalar:

• ………. g Na₂S₂O₃.5H₂O
• ………. g I₂

Sonuç ve Yorum: I₂ ve Na₂S₂O₃.5H₂O karışımını alkollü ortamda karıştırmak suretiyle tepkimeye soktuğumuzda Na₂S₄O₆.2H₂O yı çökelek halinde sentezleyebildik. Oluşan çökeleği süzüp kurutarak % verimi hesaplayabiliriz.

Not:(Sadece taslaktır.)

Emre KIRCI

Gazi Üniversitesi

Lewis nokta yapıları ve VSEPR

Deneyin Adı: Lewis nokta yapıları ve VSEPR

Deneyin Amacı: Moleküllerin lewis nokta yapılarını belirleyerek, VSEPR kuralları ile geometrisini tahmin etmek, bu molekülleri plastik model seti ile oluşturmak.

Birkaç tane noktalı atom örneği =)

”                      ”  Teorik Bilgi: Atomların dolu olmayan kabuktaki elektronlarına valans (değerlik) elektronları denir. Lewis gösterimlerinde değerlik elektronları kadar “nokta” atomun etrafına yerleştirlir.

Kovalent bağlar bu değerlik elektronları ortaklaşa kullanılması ile oluşur. Molekülü oluşturan atomların etrafındaki elektronlar 8 e ulaşıncaya dek elektronlar ortaklaşa kullanılır. Buna oktet kuralı denir.  Hidrojen atomu için bu sayı 2 dir. Buna da dublet denir. Lewis yapısını oluşturabilmek için önce valans elektronları bulunur daha sonra molekülün iskelet yapısı çizilir. Ardından valans elektronları oktete uyacak şekilde atomun etrafına yerleştirilir. Eğer elektron sayısı yeterli değilse 2 li veya 3 lü bağlar oluşturulur. Fazla ise de merkez atomun üzerine yerleştirilir. Bunlara lone pair denir. Bu fazla e- lere sahip bileşiklere de hipervalent bileşikler denir.

Atomlar üzerindeki yükleri belirleyebilmek için formal yükler kullanılır.

Fy=Grup-(bağ sayısı+lone pair)

VSEPR moleküller arası itme kuvveti dikkate alınarak yapılan molekül geometrisi tahminidir. Bu kuraları uygulayabilmek için molekülün lewis yapısını doğru çizmemiz gerekir.

VSEPR ı uygulayabilmek için önce lewis nokta yapısı yazılır, lone pair ve bond pair belirlenir. Bu sayılara bakarak ABnEm şekinde molekül düzeni belirlenir. Daha sonra bu düzen tablodan bakılarak geometri belirlenir.

Elektronegatif atomlar daha az s karakterine sahip hibrit orbitallerini seçerler. Buna bent kuralı denir. Atomlar arasındaki elektronegatiflik farkına bakarak bağın kovalent veya iyonik olduğu tahmin edilebilir. Elektronlar iki atom tarafından eşit şekilde paylaşılıyorsa bağ apolardır. Aksi halde polardır.

Kısacası, bağın polaritesi için elektonegatifliğe , moleküllerin polaritesi için dipol momente bakılır.

Deneyin Yorumu: Lone pair çiftler molekülde çeşitli itme ve çekme yaparak farklı geometrilerin oluşmasına yol açtığını. Aslında AB2E2, AB3E gibi yapıda olan moleküllerin AB4 şeklinden türediğini, ayrıca geometriye bağlı olarak moleküllerin polarlığının da değişme gösterdiğini öğrendik.

VSEPR kurallarını kullanarak geometriyi tahmin ettik. Molekül modelleme setini kullanarak tablodaki bütün geometrileri oluşturduk ve 3 boyutta inceledik.

Emre KIRCI / Kimya ve Kimya Mühendisliği

Gazi Üniversitesi